Artikel Leeuwarder Courant: Relatiepuree

Onderstaande tekst van Irma van Steijn verscheen eerder als column in de Leeuwarder Courant van 29 februari 2020

Relatiepuree

Sas: Als jij nou eens niet alle weekenden ging fietsen of klussen bij je broer, dan zouden we misschien samen eens iets leuks kunnen doen. Jij vindt iedereen interessanter dan je eigen vrouw. Jim: Ja, maar als jij nou eens zou ophouden met voortdurend kritiek leveren zou ik heus vaker thuis zijn. En als jij bovendien ook eens iets aan je conditie zou doen, dan zou je misschien zin hebben om eens mee te gaan fietsen.

Stellen in mijn spreekkamer zijn enorm goed in dit soort als…dan… redenaties: het gedrag van de ander wordt voorwaardelijk gesteld voor het eigen gedrag en beide graven zich steeds dieper vast in het eigen gelijk. Een mooie start van de therapie is het maken van een puree-recept. Dat is een recept dat precies beschrijft wat een buitenstaander, mijn partner en ik in dit geval, zouden moeten doen om in dezelfde relatiepuree terecht te komen. De nadruk ligt hierbij dus niet op wat de ander allemaal voor ellendigs doet, maar wat jezelf doet (en nalaat) om de huidige impasse in stand te houden.

Een stukje uit het recept van Sas, voor mij: Als je thuiskomt van je werk hoop je dat je man zal koken, maar je weet dat dat toch niet gebeurt. Zo creëer je je eerste teleurstelling van de avond. Je besluit een serie te kijken met een zak chips en daar wordt je steeds slomer van. Als hij thuis komt zeg je niets, je zit immers in je serie. Als je daarna vraagt hoe zijn dag was, dan zit hij achter zijn computer. Je vindt dat irritant en zegt dat hij, alweer, zijn sportspullen niet heeft opgeruimd. Als hij wegloopt laat je hem voelen dat hij je in de steek laat. Je zegt niets liefs, raakt hem niet aan en wanneer hij jou aanraakt wijs je hem af.

Natuurlijk maakt ook Jim een recept over zijn eigen gedrag. Wanneer mijn partner het recept van Jim zou volgen, dan hebben we samen al vele prachtige manieren verzameld over hoe we onze relatie om zeep zou kunnen helpen.

En het klinkt vreemd, maar het voorlezen van deze recepten aan elkaar in de spreekkamer geeft vaak enorme pret en opluchting, plus een helder inzicht in de manier waarop twee mensen elkaar in de houdgreep houden. Sas en Jim blijken prima in staat de eigen rol te zien, ze zeggen het alleen nooit hardop tegen elkaar. Ze kunnen dus eindelijk stoppen met elkaar verwijten maken.

En dan wordt het natuurlijk spannend, want de verandermogelijkheden liggen voor hun neus. ‘Ah’ zegt Sas: ‘dus als jij nou eens begint met minder te fietsen, dan ………’ Neeeeeeeh Sas, nu doe je precies hetzelfde. Oh ja, zo was het, gewoontes zijn hardnekkig. Dus als beide een ingrediënt uit het eigen recept veranderen, pas dan zal de smaak echt veranderen.

Samen koken is best spannend!